|
|
||||
| ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ | ||
|
Որ սննդամթերքն է կարող վնասել ատամի էմալը
Ատամների հետ կապված խնդիրները միշտ չէ, որ պայմանավորված են վատ ատամնաբուժական խնամքով։ Երբեմն շատ ավելի կարևոր է ամենօրյա սննդակարգը, որը շատերը պարզապես անտեսում են։ Ատամների խնդիրները հաճախ սկսվում են առօրյա սովորություններից, որոնց մարդը մեծ ուշադրություն չի դարձնում: Հանդիպումների միջև ընկած ժամանակահատվածում քաղցր սուրճը, նախաճաշին հյութը, ճաշից հետո աղանդերը կամ օրվա ընթացքում ընդունվող փոքր խորտիկները կարող են աստիճանաբար լրացուցիչ ծանրաբեռնել էմալը: Ատամնաբույժները նշել են, թե ո՞ր սովորություններն են ամենամեծ ազդեցությունն ունենում էմալի վրա, որ սննդամթերքն է պահանջում հատուկ ուշադրություն, և ինչո՞ւ է երբեմն պակաս կարևոր այն, թե ինչով է սնվում մարդը, քան, թե որքա՞ն հաճախ է նա դա անում։ Ամեն անգամ սնունդ ընդունելուց հետո բերանի խոռոչի թթվայնությունը ժամանակավորապես բարձրանում է։ Սա բնական գործընթաց է. ատամնափառի մեջ առկա մանրէները փոխազդում են սննդի մնացորդների հետ և թթուներ արտադրում։ Ի պատասխան՝ օրգանիզմն ակտիվացնում է իր սեփական պաշտպանական մեխանիզմը. թուքը օգնում է չեզոքացնել թթուները, վերականգնում թթվահիմնային հավասարակշռությունը և ատամի մակերեսին մատակարարում կալցիում և ֆոսֆատներ, որոնք անհրաժեշտ են էմալի ամուր պահպանման համար։ Սակայն այս գործընթացը ժամանակ է պահանջում: Եթե մարդը օրվա ընթացքում անընդհատ ուտում կամ խմում է ինչ-որ բան փոքր քանակությամբ, բերանի խոռոչը պարբերաբար ենթարկվում է թթուների ազդեցության, և թուքը չի հասցնում լիովին վերականգնելու հավասարակշռությունը: Ժամանակի ընթացքում էմալը կարող է կորցնել հանքանյութեր, թուլանալ և ավելի զգայուն դառնալ սառը, տաք, թթու կամ քաղցր սննդի նկատմամբ: Բժիշկները վստահեցնում են, որ կարևոր է ոչ միայն այն, թե ինչ է մարդը ուտում, այլև թե որքան հաճախ է նա դաուտում: Նույնիսկ մեկ բանանը կամ մի բաժակ թարմ քամած հյութը ժամանակավորապես բարձրացնում է բերանի խոռոչի թթվայնությունը: Եթե օրվա ընթացքում անընդհատ խորտիկներ եք ուտում, թուքը ժամանակ չի ունենում վերականգնելու նորմալ pH մակարդակը: Աստիճանաբար էմալը դառնում է ավելի բարակ և ավելի խոցելի:
Մասնագետները նշում են, որ կարևոր է ոչ միայն քաղցրավենիքի օգտագործման փաստը, այլև ատամների և շաքարի շփման հաճախականությունը: Ի վերջո, հիմնական կերակուրից հետո մեկ աղանդերն ավելի քիչ ծանրաբեռնվածություն է, քան օրվա ընթացքում մի քանի փոքր քաղցր խորտիկները: Շաքարի ազդեցությունը նվազեցնելու համար ատամնաբույժները խորհուրդ են տալիս քաղցրավենիքը չօգտագործել ժամերի ընթացքում, և, եթե հնարավոր է, ամբողջությամբ հրաժարվել դրանցից կամ ուտել հիմնական կերակուրից հետո։ Քաղցրավենիք ուտելուց հետո բերանը ողողել ջրով։
Թթվային սնունդը նույնպես կարող է ազդել ատամի էմալի վիճակի վրա: Ցիտրուսային մրգերը, կիվին, արքայախնձորը և որոշ հատապտուղներ պարունակում են օրգանական թթուներ, որոնք ժամանակավորապես փոխում են ատամի մակերեսի վիճակը՝ այն ավելի զգայուն դարձնելով մեխանիկական սթրեսի նկատմամբ: Սա չի նշանակում, որ դուք պետք է բացառեք դրանք ձեր սննդակարգից. մրգերը մնում են վիտամինների և սննդանյութերի կարևոր աղբյուր: Այնուամենայնիվ, առաջարկվում է դրանք ուտելուց հետո բերանը ողողել ջրով, այլ ոչ թե անմիջապես խոզանակով մաքրել ատամները: Լավագույնն է սպասել մոտ 30 րոպե՝ փափկացած էմալը հետագա վնասելուց խուսափելու համար:
Չրերի հետ նույնպես պետք է զգուշորեն վարվել։ Դրանք հաճախ ընկալվում են որպես քաղցրավենիքի առողջ այլընտրանք, սակայն չամիչը, ծիրանի, թուզի, արմավի չրերը պարունակում են մեծ քանակությամբ բնական շաքար։ Ավելին, դրանց կպչուն կառուցվածքը թույլ է տալիս մասնիկներին ավելի երկար մնալ ատամների մակերեսին և դրանց միջև ընկած տարածություններում։ Սա երկարացնում է շաքարների և մանրէների շփման ժամանակը և ստեղծում է թթվի առաջացման պայմաններ։ Պաքսիմատները նույնպես կարող են վտանգ ներկայացնել ատամների համար: Կրեկերները, սառույցը, կճեպով ընկույզները և այլ սննդամթերքը, որոնք պահանջում են ուժեղ մեխանիկական ազդեցություն, նույնպես մեծացնում են ատամների վրա ճնշումը: Եթե էմալն արդեն թուլացած է, կան միկրոճաքեր, մեծ պլոմբներ կամ վերականգնումներ, այս սովորությունը կարող է մեծացնել ատամների վնասման ռիսկը: Մեկ այլ մթերք, որը հաճախ հարցեր է առաջացնում, սուրճն է: Չնայած սուրճն ինքնին չի քայքայում ատամի էմալը, օրվա ընթացքում կանոնավոր օգտագործումը կարող է ազդել բերանի խոռոչի առողջության վրա: Սա հատկապես ճիշտ է ավելացված շաքարով, օշարակներով, սերուցքով և քաղցր լցոններով ըմպելիքների համար, որոնք և՛ մեծացնում են ածխաջրերի պարունակությունը, և՛ ատամների դրանց հետ շփման ժամանակը: Ավելին, սուրճը պարունակում է գունանյութեր, որոնք կարող են աստիճանաբար կպչել ատամների մակերեսին և ազդել դրանց գույնի վրա: Ըմպելիքի հնարավոր ազդեցությունը նվազեցնելու համար խորհուրդ է տավում մեկ բաժակ սուրճը չձգձգել մի քանի ժամ, դրանից հետո ջուր խմել և պարբերաբար պահպանել բերանի խոռոչի հիգիենան:
Սպորտային և էներգետիկ ըմպելիքները ևս կարող են լրացուցիչ ճնշում գործադրել էմալի վրա: Դրանցից շատերը պարունակում են օրգանական թթուներ, որոնք անհրաժեշտ են համային հավասարակշռության և արտադրանքի հատկությունների պահպանման համար: Ֆիզիկական վարժությունների ժամանակ այս ըմպելիքները հաճախ օգտագործվում են փոքր կումերով, ինչն ատամներն ավելի երկար ժամանակով է ենթարկում թթվային միջավայրի: Ազդեցությունը նվազեցնելու համար լավագույնն է սպորտային ըմպելիքներ խմելուց հետո բերանը ջրով ողողելը և օրվա ընթացքում դրանցով չփոխարինել սովորական խմելու ջուրը։ Ատամների էմալի վրա ամենօրյա ճնշումը նվազեցնելուն կարող է օգնել խնամքի հիմնական կանոնների պահպանումը՝ օրական երկու անգամ ատամները մաքրելը, միջատամնային մաքրող միջոցների օգտագործումը և ճիշտ հիգիենայի միջոցների ընտրությունը: Ֆտոր կամ նանոհիդրօքսիապատիտ պարունակող բանաձևերը կարող են օգտագործվել էմալի լրացուցիչ աջակցություն ապահովելու և դրա ամրությունը պահպանելու համար: Կանխարգելման հիմնական սկզբունքը որոշակի սննդամթերքներից լիակատար հրաժարումը չէ, այլ սննդի և խնամքի ճիշտ համադրությունը: Որքան քիչ ժամանակ են ատամները ենթարկվում թթվային մշտական հարձակման, այնքան ավելի մեծ է օրգանիզմի կարողությունն աջակցելու էմալի բնական վերականգնմանը: Դիտվել է 1221 անգամ |
||
|
||
 ՄԵԿՆԱԲԱՆԵԼ
|
||
|
|
||
|
|
||
|
Պե՞տք է անհանգստանալ, երբ կուրծքը ցավում է
|
|
«Ճապոնական քայլք». թրենդ, որն այժմ փոխարինում է 10,000 քայլին
|
|
|
 |
|
|
Որ սննդամթերքն է կարող վնասել ատամի էմալը
|
|
Արևային ակնոցներ. սխալներ ընտրելիս, որոնք կարող են վնասել ձեր աչքերը
|
|
|
|
|
|
Առողջությունը քայքայող ամառային սովորություն, որը դուք կրկնում եք տարիներ շարունակ
|
|
Շոգը և ալկոհոլը. ինչպես է ալկոհոլն ազդում մարմնի վրա շոգ եղանակին
|
|
|
||
07.08.2026
| ՄԵԿ ՏՈՂՈՎ | ||||||||||||
 21-09-2026 07:56Ռայան Մերֆին վարպետորեն կենդանացնում է սերիական մարդասպանների ամենասարսափելի պատմությունները: Նրա «Հրեշ» անթոլոգիական սերիալի առաջին երեք եթերաշրջանները մանրամասնորեն ներկայացնում են Ջեֆրի Դամերի, Մենենդեզ եղբայրների և Էդ Գեյնի կյանքն ու հանցագործությունները: Յուրաքանչյուր մաս արժանացել է քննադատների հիացմունքին և առաջադրվել հեղինակավոր մրցանակների: Առաջին եթերաշրջանում իր դերի համար Էվան Փիթերսը ստացել է «Ոսկե գլոբուս» և «Էմմի» մրցանակների անվանակարգեր: Առաջին եթերաշրջանում կին մարդասպանի բացահայտման ամիսներ տևած սպասումից հետո, «Հրեշներ» սերիալի չորրորդ մասը պատմում է Լիզի Բորդենի մասին, ով 19-րդ դարի վերջին իր հոր և խորթ մոր սպանության գլխավոր կասկածյալն էր։ | ||||||||||||
| ||||||||||||
| 21-09-2026 06:59 Լոու Ռոուչի աստղերով լի «հավաքածուին», կարծես, նոր բարձրակարգ անուն է ավելացրել։ Ոճաբանը, որը տարիներ շարունակ պատասխանատու է եղել Զենդայայի ամենաքննարկվող կերպարների համար, այժմ աշխատում է Քիմ Քարդաշյանի հետ։ Նրանց համագործակցությունը սկսվել է նորաձևության ոլորտի առաջատարներից մեկի հետ. Լոս Անջելեսում Լուկասի պատմողական արվեստի թանգարանի բացման հանդիսավոր միջոցառման համար Ռոուչը Քիմի համար ընտրել է 2004 թվականի Yves Saint Laurent-ի վինտաժային զգեստ՝ Թոմ Ֆորդի դարաշրջանից։ | ||||||||||||
| ||||||||||||
| 15-09-2026 09:07 Սեպտեմբերի 13-ի լույս 14-ի գիշերը Լոս Անջելեսում տեղի ունեցավ 78-րդ «Էմմի» մրցանակաբաշխությունը: Երեկոյի գլխավոր հաղթողը «Փիթ» ֆիլմն էր, որը գլխավորում էր անվանակարգերի ցանկը՝ 25 անվանակարգով և, ի վերջո, հաղթեց «Լավագույն դրամատիկ սերիալ» անվանակարգում, իսկ Նոա Ուայլը, ինչպես և սպասվում էր, հաղթեց «Լավագույն դերասան» անվանակարգում: Կատակերգության անվանակարգում «Այրիների ծոց»-ը իսկական առաջընթաց գրանցեց՝ տուն տանելով գլխավոր մրցանակը և մի շարք մրցանակներ, մինչդեռ Ռեա Սիհորնը վերջապես հաղթեց իր առաջին «Էմմին»՝ «Շատերից մեկը»-ի համար: Հեռուստատեսային ծանրքաշայինները նույնպես մասնակցեցին. Ջին Սմարթը կրկին հաղթեց «Խորամանկություններ»-ի համար, իսկ Մեթյու Ռիսը ստացավ երկու դերասանական մրցանակ: | ||||||||||||
| ||||||||||||
| 15-09-2026 08:27 Աշխարհի միլիոնավոր մարդիկ վեց երկար տարիներ սպասել էին այս պահին, և այն վերջապես եկավ։ Տասնամյակի ամենամեծ վերադարձը, որը մինչև վերջերս քչերը կարող էին հնարավոր համարել երգչուհի Սելին Դիոնի ծանր հիվանդության պատճառով, պաշտոնապես տեղի ունեցավ։ Սեպտեմբերի 12-ին Փարիզի «Պլենիտյուդ Արենան» ցնցվեց 35,000 հանդիսատեսի աղմուկից։ Սելին Դիոնը վերադարձավ։ Եվ նա դա արեց այնպես, ինչպես միայն ինքը գիտի՝ բարձր, տպավորիչ և առանց բեք թրեքի։ | ||||||||||||
| ||||||||||||
| 10-09-2026 09:31 Պամելա Անդերսոնը վերջերս անկեղծորեն խոսեց իր կյանքի ամենադժվար շրջանի մասին: Վենետիկի 83-րդ կինոփառատոնի amfAR գալա-երեկոյի ժամանակ դերասանուհին պատմել է հեպատիտ C-ի դեմ իր պայքարի մասին, որը նրա մոտ ախտորոշվել էր 1990-ականների վերջին: Այդ ժամանակ վիրուսի դեմ արդյունավետ բուժումներ գործնականում չկային, և բժիշկների կանխատեսումը սարսափելի էր. ըստ Անդերսոնի՝ իրեն ասել էին, որ, հավանաբար, մոտ տասը տարի է մնացել ապրելու: Նրա խոսքով՝ իրեն ամենաշատը վախեցրել է ոչ թե սեփական մահը, այլ այն միտքը, որ իր փոքրիկ երեխաները կմնան առանց մոր: Այդ լուրը ամբողջությամբ փոխել է կյանքի նկատմամբ իր հայացքները և ստիպել վերանայել առաջնահերթությունները:  | ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
| LADYNEWS TV | ||||||||||||
| Վիեննայում կայացած 70-րդ «Եվրատեսիլ 2026» երգի մրցույթում հաղթեց Բուլղարիան ներկայացնող Dara-ն։ Նա կատարեց «Bangaranga» երգը` վաստակելով 516 միավոր։ | ||||||||||||
|
|
||||||||||||
| ՕՐՎԱ ԱՍՏՂԱԳՈՒՇԱԿ | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
||||||||||||
| ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ | ||||||||||||
 15.09.2026Դիտվել է 515 անգամ | ||||||||||||
| ||||||||||||
 21.09.2026Դիտվել է 281 անգամ | ||||||||||||
|
|
© 2012, LADYNEWS.am |
LADYNEWS.am-ի մասին Հեռ.` +374060445674, +37455545535 Էլ-փոստ` [email protected] Գովազդ կայքում: Հեռ.՝ +374060445674, +374 55545535 Էլ-փոստ՝ [email protected] |
|||
|
||||
|
Webmaster
|
||||