19.09.2012

LN-ի հյուրասրահում է երգահան, բազմաթիվ հանրաճանաչ երգերի հեղինակ Մարինե Ալեսը (ի դեպ, ինչո՞ւ Ալես: Տիկին Մարինեն իր անվան երկրորդ մասը վերցրել է իր երեխաների անուններից: Ալեքսի և Սեդայի համադրությամբ ստացվել Ալես-LN):

-Մարինե Ալես երգահան, երգչուհի, գրող, թե՞ թատերագետ:

-Չէ, ես երգչուհի չեմ: Իմ 5 ձայնասկավառակներում էլ երգեր կան, որոնք կատարում եմ, բայց չէ, ես երգչուհի չեմ: Ես գրում եմ հեղինակային երգ, բայց ենթադրվում է, որ այն պետք է կատարվի մեկ ուրիշի կողմից: Իմ վոկալ հնարավորությունները և ցանկություններն այնքան էլ չեն համապատասխանում (ծիծաղում է-LN): Ունեմ լավ երաժշտական կրթություն, բայց երգչուհի լինել չեմ կարող: Իսկ թատերագիտական կրթությունն օգնել է այնքանով, որ թատրոնն իր մեջ ամփոփում է շատ ոլորտներ' գեղագիտություն, դիզայն, խոսք, ամեն-ամեն ինչ, ինչը ստեղծում է կերպար, և ինչ-որ թատերական տարր կա իմ բոլոր ստեղծագործություններում:

-Այս ոլորտներից որո՞ւմ է ըստ Ձեզ ավելի վառ արտահայտվում Ձեր կանացիությունը:

-Իհարկե, արվեստի ոլորտում կին մնալն ավելի հեշտ է, քան մյուս ոլորտներում: Որպես թատերագետ, ինձ տվել են թատերագետի, քննադատի դիպլոմ: Ես հասկացա, որ քննադատ լինելով, որպես կին ես շատ բան կկորցնեմ: Պետք է միշտ կոնֆլիկտի պատրաստ լինես, ունենաս քո կայուն տեսակետը: Դու կարծես ռազմական իրավիճակում ես հայտնվում, որտեղ շատ դժվար է կանացիությունը պահպանել: Իսկ բառեր գրելիս ավելի շատ է դրսևորվում կանացիությունը: Օրինակ՝ իմ երրորդ ձայնասկավառակը երկու կանանց համագործակցություն էր' իմ և
Շուշան Պետրոսյանի: Իհարկե, այստեղ համագործակցություն էր նաև տղամարդկանց հետ, բայց բոլորը շեշտը դնում էին նրա վրա, որ երկու կին են ստեղծագործել:

-Տարբեր քաղաքների մշակույթների կրող եք՝ Երևան- Թիֆլիս-Մոսկվա: Այս քաղաքներից որի՞ ազդեցությունն է առավելապես մեծ Ձեր ստեղծագործություններում, կյանքում:

-Իմ կարծիքով, Մոսկվայի ազդեցություւնն է առավելապես: Մոսկովյան միջավայրն է ստեղծել իմ մտածելակերպը: Սովետական միությունում մեր կարդացած գրքերի 90%-ը ռուսական էին: Մեր մտածելակերպն էլ կերտվում է այդ գքերով: Իսկ զգայական առումով ավելի մեծ է Երևանի և Թիֆլիսի ազդեցությունը:

-Ե՞րբ սկսեցիք ստեղծագործել, և ո՞րն էր Մարինե Ալեսի առաջին ստեղծագործությունը:

-Որպես Մարինե Ալես առաջին ստեղծագործությունս 1997 թ. դուրս եկած ձայնասկավառակս է: Իսկ ընդհանրապես, մարդիկ ստեղծագործում են ծնված օրից: Հետո ինչ-որ մարդկանց մոտ դա արտահայտվում է, ոմանց մոտ փակվում: Ամեն ինչ կարող ես անել որպես ստեղծագործություն: Փոքր ժամանակ ես հեքիաթներ էի հորինում անձրևի մասին, ցավի մասին: Հետո երաժտական դպրոցում ցուցահանդես եմ ունեցել իմ նկարների: Հետո սկսեցի իմ նկարներին երաժտություն գրել: Այստեղ պետք է նշեմ, որ ծնողներս հրեա չէին,նրանց նման չէին մտածում և չեն պահպանել ոչ առաջին նկարը, ոչ առաջին ստեղծագործությունը, ոչ մի բան' մտածելով, որ բնական է, երբ երեխան այդպես ինքնաբացահայտվում է, դրսևորվում: Առաջին երգը, բառերը, չեմ կարող հիշել: Դուք կարծո՞ւմ եք' ես կարող եմ հիմա իմ որևէ երգի բառերը սկզբից մինչև վերջ հիշել: Ոչ, որովհետև դու դուրս ես գալիս այդ հոգեվիճակից և այլևս չես վերադառնում: Իմ երգացանկից ես ունեմ հիմա երգեր, որոնք ֆիքսվել են, մնացածը կորել են:

-Հետաքրքիր փաստ է, որ Մարինե Ալեսն իր երգերը ոչ թե վաճառում է մյուս երգ գրողների պես, այլ նվիրում: Ինչո՞ւ որոշեցիք այդ սկզբունքով առաջ շարժվել:

-Դե,եթե ես գումար չեմ վաստակում դրանով, կարելի է դրան որպես հոբբիի նայել: Դա արտահայտչաձև է, ոչ թե աշխատանք, որ ես պարտավոր եմ որոշակի ժամանակում որոշակի երգեր գրել: ՉԷ, ես չունեմ այդ խնդիրը: Երգը ինձ համար եկամուտ չէ: Չեմ վաճառում, որ ասելիքս, այն հոգեվիճակը, որ դրել եմ երգի մեջ, գոնե 50-%-ով հասնի Ձեզ:

-Ի՞նչ եք կարծում 'երգի հաջողությունը մեծապես կախված է կատարողի՞ց:

-Ըստ իս' շատ բաներից է կախված: Պետք է համընկնեն քո հոգեվիճակը, ով պետք է «շոր հագցնի» երգին' գործիքավորողի հոգեվիճակը և կատարողի հոգեվիճակը: Կախված է նաև կատարողի անձնական վերաբերմունքից դեպի երգը: Երգի ասելիքը պետք է հետաքրքիր լինի, որ հետաքրքրի նաև լսողին: Այն երգերը, որոնք ես եմ շատ սիրում, այդքան հայտնի չեն, բայց միևնույն է, այն երգն է դառնում հանրահայտ, որտեղ աշխատանքը համատեղ է: Ստացվում է, որ ինձնից հասավ գործիքավորողին, նրանից կատարողին, կատարողից էլ Ձեզ:

-Թերևս Ձեր ամենահայտնի երգը «Պատրանքի թևով»-ն է: Բավականին տպավորիչ երգ է, կարծում եմ երգի նախապատմությունն էլ, ստեղծման ընթացքն էլ, պետք է հետաքրքիր լինեն:

-Երգը նվիրված է մայրիկին: Ես հեռու էի մայրիկիցս և այդ անօգնական վիճակը, երբ դու հեռու ես…. Դու կարող ես որևէ բան անել, եթե մոտ ես, բայց եթե հեռու ես…

-Սպասու՞մ էիք, որ երգն այդպիսի հաջողություն կունենա: Իսկ կապո՞ւմ եք այդ հաջողությունը նաև այն հանգամանքի հետ, որ այն ներկայացրեց Շուշան Պետրոսյանը:

-Իհարկե, առաջին կատարումն ունի իր մեծ դերը երգի ճանապարհի հարցում: Դու ներկայացնում ես երգը հանրությանը: Չէ, ես չէի սպասում, մենք բոլորս չէինք սպասում: Եթե դուք հարցնեք Շուշան Պետրոսյանին, նա նույնպես կասի, որ մենք ընդհանրապես չէինք մտածում այդ մասին: Երբ երգը գրվեց, ձայնասկավառակի համար արդեն կար 12 երգ: Շուշանն ասաց, որ արդեն մայրիկի մասին բավականաչափ երգեր կան, բավական է: Մուրզիկն (գործիքավորող Արա Թադեւոսյանը-LN) էլ ասաց, որ երգի կատարումը շատ դժվար է լինելու, որ ինքը չի անի գործիքավորումը: Խնդրեցի, որ հուլիսի 13-ին մայրիկիս ծնունդն է, ուզում եմ պատրաստենք այդ երգը հենց այդ առիթով: Ես մեկ ամիս խնդրել եմ Մուրզիկին, որ նա գործիքավորի երգը, որովհետև պետք էր գտնել մի ձև, որտեղ միավորվեին վոկալը, զգացողությունները, էմոցիոնալությունը: Այ այդ ամեն ինչից հետո երգը ստացվեց:

-Հե՞շտ է հայկական իրականության մեջ պաշտպանել հեղինակային իրավունքները:

-Հիմա' այո, մենք պաշտպանված ենք: Հիմա այդ մեխանիզմը սկսել է ինչ-որ կերպ աշխատել: Առաջ շատ ենք խնդիրներ ունեցել: Կամաց-կամաց ամեն ինչ կարգավորվում է:

-Ձեր միայնության մասին նույնիսկ երգում եք (My loneliness): Սիրո՞ւմ եք միայնություն: Դա ինքնաբացահայտվելու, ինքներդ Ձեզ հասկանալու միջո՞ց է:

-Ես դա կարող եմ: Մարդիկ կան, ովքեր չեն կարողանում միայնակ մնալ: Դա ինձ համար անհրաժեշտ միջոց է ինքս ինձ հասկանալու, ինքնադրսևորվելու համար:

-Երբ մարդ կանգնում է վտանգի առջև, ինչպես օրինակ Ձեր դեպքում եղավ հիվանդության տեսքով, նորովի է սկսում ընկալել կյանքը, ի՞նչ փոխվեց Ձեր աշխարհայացքում:

-Փորձություններն ի վերուստ են տրվում: Եվ գիտեք, ասում են, որ այն ընտրյալներին են տալիս: Դու սկսում ես գլխավորն ու երկրորդականը տարանջատել: Երևի թե դրա համար են տրվում դժվարությունները:

-Իսկ ստեղծագորական կյանքում դա որևէ անդրադարձ ունեցա՞վ:

-Չէր կարող չունենալ: Ստեղծագործությունը մարդուց է դուրս գալիս, իսկ մարդը վերափոխվում է, վերափոխված մարդուց բոլորովին այլ բան է դուրս գալիս: Նա կամ պետք է նորովի լինի կամ լռի:

-Մարինե Ալեսին որպես գրողի ենք ճանաչում «Բեկորներ» ժողովածուից:

-«Բեկորներում» իմ տարբեր տարիների բեկորներն են: Ես դա արել եմ մայրիկիս համար, ոչ թե որպես բանաստեղծուհի ճանաչվելու: Մայրիկս ասաց, թե 5 ձայնասկավառակ եմ ձայնագրել, բայց մի հատ գիրք չեմ հրատարակում: Այն դարձավ նաև բարեգործական աշխատանք: Այնպես որ, երկուսը համատեղեցինք մեկում:

-Շարունակական կլինի՞ Ձեր գրական աշխատանքը: Եվ ի՞նչ է մեզ սպասվում առաջիկայում: Կա՞ն նոր համագործակցություններ:

-Չգիտեմ, կլինի առիթ, թե չէ: Եթե պահանջարկ լինի,իհարկե: Բայց այդպես մտադրություն չկա հատուկ: Հիմա ինձ մոտ կուտակման շրջան է: Պետք է հավաքես, կուտակես, մաքրագրես, հետո նոր ներկայացնես: Ուզում եմ երիտասարդների հետ մի աշխատանք անել: Հին երգերի նորովի ներկայացում կլինի և էլի նոր երգեր… Ուղղակի դրա համար պետք է ժամանակ և ֆիզիկական ուժ:

Հարցազրույցը' Նելլի Ղարիբյանի

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 12354 անգամ

25.09.2026
Նրանք միշտ խոսում էին միաժամանակ՝ օգտագործելով նույն արտահայտությունները և նույնիսկ նույն երազներն էին տեսնում ։ Նրանք նաև սիրահարվել էին նույն տղամարդուն, և դա ողբերգություն էր։

12.08.2026
Հոլիվուդյան ոճաբան Լեսլի Ֆրիմարը կարմիր գորգի համար հագցնում է Հոլիվուդի գեղեցկ սեռի մեկ երրորդին:

01.03.2026
Գինու ավանդույթներով հայտնի Հայստանում վերջին տարիներին գինեգործությունը նոր շունչ է առել, երբ հայրենական արտադրողների թիվն աննախադեպ աճ գրենցեց՝ իր հետ բերելով առողջ մրցակցություն, նոր ապրանքանիշեր, համեր, լուծումներ։

14.01.2026
Ձմռան ցուրտ եղանակին մարդիկ ավելի հաճախ են սկսել քարտեզի վրա փնտրել վայրեր, ուր այցելելով կարող են ցրել սառն անկումային տրամադրությունը, տարվա այս եղանակը կարճել մեկ այլ եզերքում՝ բացահայտելով նորը:

24.12.2025
Նրա քառատողերի մեկնաբանները պնդում են, որ այս ժամանակաշրջանը նշանավորվում է մի քանի նշանակալի մարգարեություններով՝ սկսած տիեզերական սպառնալիքներից մինչև տեխնոլոգիական և բժշկական առաջընթացներ։

28.10.2025
Ֆրանսիացի նորաձևության հայտնի դիզայներ Քրիստիան Դիորը սիրում էր ասել, որ չկան անհրապույր կանայք։ Կան միայն այնպիսիները, ովքեր չեն կարողանում ընդգծել իրենց գրավչությունը։