22.08.2023

Ին Վինո գինիների մասնագիտացված խանութ-բարի համահիմնադիր Մարիամ Սաղաթելյանը վերջերս նվաճեց Հայաստանի լավագույն սոմելյե մրցանակը։

Այս յուրահատուկ մասնագիտության, լավագույն գինինիների ճիշտ ընտրության, դրանց պահպանման և հարակից հարցերի շուրջ է մեր հացազրույցը Մարիամ Սաղաթելյանի հետ։

- Ո՞վ է սոմելյեն և ի՞նչ հմտությունների է նա տիրապետում։

-Սոմելյեն միջնադարից եկած մասնագիտություն է: Սոմելյե բառը նշանակում է գինի մատուցող կամ մատռվակ, իսկ ինքը՝ սոմելյեն, հետևում է ռեստորանում գինու պահպանմանը, մատուցմանը և խորհուրդներ տալիս ուտելիքի ու գինիների հարցում: Կարևոր է, որ սոմելյեն ունենա գիտելիքներ ողջ աշխարհի գինիների և գինեգործության մասին, ինչպես նաև ունենա գինի համտեսելու հմտություններ: Սոմելյեի կարևոր ունակություններից է հյուրին ճիշտ գինի խորհուրդ տալը: Սոմելյեին դիմելու առավելություններից մեկը նրանց փորձառու քիմքն է: Նրանք անընդհատ փորձում են նոր գինիներ և վարժեցնելով իրենց, կարող են ձեզ օգնել գտնել նախընտրած գինին և մատուցել: Եթե լավագույն գինիները մատուցվեն սխալ բաժակով, սխալ ուտեստի հետ, սխալ ջերմաստիճանում և այլն, ապա հյուրի մոտ կարող է բացասական տպավորություն ստեղծվել:

- Ո՞րն է համարվում ամենալավ գինին: Ինչպե՞ս այն տարբերակել բազմաթիվ տեսակների մեջ։

- Ճիշտ կլինի՝ մեր մտքից հանենք «լավագույն գինի» հասկացողությունը, քանզի այն շատ սուբյեկտիվ է: Ինչպես ասում են՝ «ճաշակին ընկեր չկա», համանման կերպով՝ գինու հարցում լավագույնը չկա: Գինիները լինում են տարբեր տեսակների: Ամենամեծ խումբը պարզ և փրփրուն (խաղուն) գինիներն են: Տարանջատվում են նաև սպիտակ, վարդագույն և կարմիր, ըստ բնական մնացորդային շաքարի պարունակության՝ չոր, կիսաչոր, կիսաքաղցր և քաղցր գինիները: Ըստ մարմնի՝ գինիները կարող են լինել թեթև, միջին մարմին ունեցող և մարմնեղ․ այնպես, ինչպես, օրինակ, երբ համեմատում ենք ջրի և կաթի թանձրության զգացողությունը քիմքի վրա։ Այս ամենից ելնելով, ըստ նախասիրությունների, կարող եք ընտրել ձեզ համար լավագույն գինին: Պետք է հիշել, որ լավագույն գինին այն է, որը ձեզ է դուր գալիս:

- Ներկայացրեք, խնդրեմ, իսկ ո՞րն է օրգանական գինին:

- Ըստ դասական սահմանման՝ օրգանական գինին այն է, որը համապատասխանում է օրգանական գինու պատրաստման չափանիշներին: Սա նշանակում է, նախ՝ այն պատրաստվում է օրգանական խաղողից՝ աճեցված առանց թունաքիմիկատների: Օրգանական խաղողի այգին սերտիֆիկացնելու համար հարկավոր է 3-4 տարի այն մշակել համապատասխան ձևով և տարին մի քանի անգամ հողն ու խաղողը հանձնել փորձաքննության: Այնուհետև, սերտիֆիկացումը ստանալուց հետո, պատրաստել գինին նույն չափանիշներին համապատասխան և ստացված խմիչքը նույնպես հանձնել փորձաքննության:

- Ի՞նչ չափանիշներով է հարկավոր ընտրել գինին խանութում:

- Առհասարակ խորհուրդ է տրվում գինին ընտրել մասնագիտացված խանութներում, քանի որ այնտեղ երաշխավորված են պահպանման պայմանները՝ կայուն ջերմաստիճանը՝ 18-20 աստիճան, ջերմացնող լույսի բացակայությունը, գինու հորիզոնական դիրքում գտնվելը: Գինին ընտրելիս կարևոր է կարդալ պիտակը, ուշադրություն դարձնել արտադրման երկրին, տարածաշրջանին, արտադրողին, տարեթվին, որը բերքահավաքի տարեթիվն է, ալկոհոլի պարունակությանը: Հաճախ պիտակի վրա կարելի է տեսնել գինու նկարագրությունը, որին ևս ուշադրություն դարձնելիս կգտնեք ձեր ցանկացած գինին: Մեր օրերում գոյություն ունեն հավելվածներ, որոնց միջոցով սկանավորելով պիտակը՝ կարող եք կարդալ այլ մարդկանց կարծիքներ տվյալ գինու մասին, ինչը Ձեզ վստահորեն կօգնի կողմնորոշվելու հարցում:

- Որո՞նք են մրագային գինիների առանձնահատկությունները:

- Մրգային գինիները կարելի է ամբողջապես առանձնացնել դասական գինու խմբից: Գինին պատրաստվում է խաղողից, քանի որ վերջինս միակ ազնվական միրգն է, որն ունի բնական շաքարի պաշար՝ բավարար խմորում իրականացնելու համար: Մրգային գինիները խմորելու համար հարկավոր է շաքարի այլ աղբյուր: Այս դեպքում շաքարի աղբյուր կարող է լինել գինու քաղցուն( խաղողի քաղցր հյութ), որոշ դեպքերում՝ շաքարը: Բացի այդ, գինին, որը պատրաստված է խաղողից, կարող է պարունակել մրգային և ծաղկային համեր, մինչդեռ, մրգային գինիների դեպքում այն պարունակում է միայն տվյալ մրգին բնորոշ համը:

-Ի՞նչ պայմաններում է հարկավոր պահպանել գինիները, ինչպե՞ս ճիշտ մատուցել:

- Գինին պահպանելու և մատուցելու համար գոյություն ունեն տարբեր պայմաններ: Պահպանելու դեպքում ցանկալի է մութ, խոնավ և հաստատուն ջերմաստիճանով վայր, մինչդեռ մատուցելու պարագայում շատ բան կախված է գինու տեսակից՝ հատկապես գույնից, անհրաժեշտ է հետևել մի շարք խորհուրդների: Փրփրուն կամ խաղուն գինիները ցանկալի է մատուցել 6-8 աստիճանում, քանի որ դրանք ունեն բարձր թթվայնություն: Սպիտակ և վարդագույն գինիները պետք է մատուցել 8-13 աստիճանում: Կարմիր գինինիների դեպքում՝ նախընտրելի է 15-20 աստիճանը: Կարմիր գինիների պարագայում պետք է ուշադրություն դարձնել ալկոհոլին և մարմնեղությանը. որքան բարձր է ալկոհոլը և որքան մարմնեղ է գինին, այդքան ավելի բարձր ջերմաստիճանում է անհրաժեշտ այն մատուցել: Հարկավոր է օգտագործել ճիշտ գավաթներ, որոնք ունեն ոտք, որից և պետք է բռնել բաժակը՝ ձեռքի ջերմաստիճանով գինին չտաքացնելու համար: Կան գինինիներ, որոնց պետք է մինչ մատուցելը օդահարել: Դա վերաբերվում է թե’ երիտասարդ, թե’ հնեցված գինիներին:

Ստորև հակիճ բառարան՝ գինեսերների համար․

Հնեցված կամ ռեզերվ գինի - Հիմնականում (կան մի քանի բացառություններ) մի քանի ամիս տակառներում մնացած գինի

Appellation (Ապելասիոն) - Օրենքով պաշտպանված աշխարհագրական նշումով վայր: Օրինակ՝ շամպայն բառը կարող է գրվել այն գինիների պիտակների վրա, որոնք Շամպայն տարածաշրջանից են: Մնացած դեպքերում նմանատիպ գինին անվանվում է փրփրուն (խաղուն)։

Արոմա (բույր) - Հաճելի բույրերը, որոնք զգացվում են գինուց, ի տարբերություն հոտի, որը նկարագրում է վատ բույրեր։

Տտիպություն - այն զգացումը քիմքում կամ լեզվի վրա, որը թողնում է չորության զգացողություն: Օրինակ, երբ խմում ենք թունդ սև թեյ, կամ ուտում սերկևիլ։

Խմորում - գործողություն, որի ընթացքում խմորիչը մարսում է գլյուկոզան և ֆրուկտոզան ու արտադրում ալկոհոլ և ածխաթթու գազ։

Երիտասարդ / հասուն գինիներ - երիտասարդ գինիները թեթև գինիներ են, մեծամասամբ 2-3 տարվա բերքի գինիներ: Հասուն գինիներն ավելի հին տարեթվի բերքահավաքից են,հաճախ՝ տակառներում հնեցված։

«Տաք» գինի - Բարձր ալկոհոլ պարունակող գինիներ, որոնք թողնում են այրող հետհամ։

Terroir (Տերուար / տեղանք) - Տարածքի բնակայք: Յուրաքանչյուր բնական և արհեստական հանգամանք, որը կարող է ազդել խաղողի հասունացման վրա։

Աղբյուր` LADYNEWS.am

Դիտվել է 9362 անգամ

Читать на русском

01.03.2026
Գինու ավանդույթներով հայտնի Հայստանում վերջին տարիներին գինեգործությունը նոր շունչ է առել, երբ հայրենական արտադրողների թիվն աննախադեպ աճ գրենցեց՝ իր հետ բերելով առողջ մրցակցություն, նոր ապրանքանիշեր, համեր, լուծումներ։

14.01.2026
Ձմռան ցուրտ եղանակին մարդիկ ավելի հաճախ են սկսել քարտեզի վրա փնտրել վայրեր, ուր այցելելով կարող են ցրել սառն անկումային տրամադրությունը, տարվա այս եղանակը կարճել մեկ այլ եզերքում՝ բացահայտելով նորը:

24.12.2025
Նրա քառատողերի մեկնաբանները պնդում են, որ այս ժամանակաշրջանը նշանավորվում է մի քանի նշանակալի մարգարեություններով՝ սկսած տիեզերական սպառնալիքներից մինչև տեխնոլոգիական և բժշկական առաջընթացներ։

28.10.2025
Ֆրանսիացի նորաձևության հայտնի դիզայներ Քրիստիան Դիորը սիրում էր ասել, որ չկան անհրապույր կանայք։ Կան միայն այնպիսիները, ովքեր չեն կարողանում ընդգծել իրենց գրավչությունը։

03.09.2025
Խանութների ցուցափեղքերում կարող եք տեսնել բազմաթիվ զանազան ատամի խոզանակներ՝ տարբեր ձևերի, չափերի, մազիկների տեսակների և լրացուցիչ առանձնահատկությունների, որոնք կարող են շփոթեցնել նույնիսկ ամենափորձառու գնորդին։

24.07.2025
Ժամանակակից օրթոպեդիկ ներքնակները, ի տարբերություն ավանդական մոդելների, ունեն մի շարք առավելություններ, ինչը դրանք դարձնում է հատկապես ժողովրդականություն վայելող: